Thần xà hướng nguyệt

tổng thư ký

QĐND - Năm Rắn, ông Trần Việt, Phó tổng thư ký Hội Võ thuật Hà Nội phụ trách về chuyên môn và đào tạo thêm hứng khởi, sôi nổi bàn về xà quyền cùng phóng viên Báo Quân đội nhân dân.

- Phóng viên (PV): Xin ông giới thiệu sơ qua về võ rắn-xà quyền với bạn đọc?

- ông Trần Việt: Xà quyền là một trong ngũ hình quyền: Long-Hổ-Hầu-Xà-Hạc. Xà quyền dựa theo cách di chuyển, phòng thủ, tấn công và phản xạ của loài rắn. Xà quyền được đúc kết với những tuyệt thế như: Xà vương lộng nguyệt, bạch xà yểm địa, thanh xà đảo mã, kim xà lộng vĩ... Từ các bộ pháp linh ứng và tuyệt kỹ võ công này, đã giúp võ Việt có điều kiện biến hóa nhiều thế võ, bài võ liên hoàn, chiến đấu sắc bén, có độ sát thương cao, phù hợp với việc "lấy ít địch nhiều", "lấy nhu thắng cương", "lấy cường phá nhược", góp phần bổ sung vào kho tàng võ học Việt Nam. Xà quyền thích ứng với nhiều bộ pháp, thảo thức, thần quyền, với các thế võ tự vệ, chống trả, luồn lách, lăn lộn, né tránh, ẩn mình mai phục rồi bất thần tấn công tiêu diệt kẻ thù.

Các độc chiêu của võ rắn được chuyển thành các bộ xà thao để đâm, điểm, xốc vào vùng tử huyệt, xỉa, móc, găm vào mắt, cằm, cổ, sườn; hoặc dùng xà tấn để kẹp cổ, khóa chân, khóa tay, phá tấn, hoành đảo, gài, lót, đội, hốt, bất thần hạ địch thủ ở mọi tư thế.

Tập luyện những thế căn bản của võ thuật. Ảnh: Khoa Minh

- PV: Nghe vậy thì hình như xà quyền là tuyệt đỉnh công phu?

- ông Trần Việt: Trong võ học, cao thủ so tài có khi phân thắng thua chỉ ở một thức. Tất nhiên mỗi môn đều có điểm mạnh cũng như bị khắc chế. Như xà quyền thì tương phản với long quyền, xung khắc với hồ quyền, khắc chế hầu quyền và thúc thủ trước hạc quyền. Nói xà quyền khắc chế hay thúc thủ trước các môn quyền thuật khác chỉ là lý thuyết tương đối. Còn thực hư phải so tài cao thấp thì mới luận anh hùng.

Bên cạnh đó, do phần lớn các bài võ, thế võ được mô phỏng, tạo tác từ các loài động vật, chủ yếu truyền khẩu là chính và trải qua nhiều đời không được sưu tầm, đúc kết, bảo tồn (nhất là từ sau ngày thống nhất đất nước đến nay, các bộ, ngành hữu quan đã bỏ quên lĩnh vực võ học). Trong khi đó, các võ sư tiền bối am hiểu sâu về võ rắn đều đã qua đời, nên phần lớn xà quyền bị tam sao thất bản hoặc mất dần theo thời gian. Hiện nay chỉ còn một số bài và các biệt chiêu như: Phục vũ trường xà chấn bộ nghinh, toàn hồi xà tự thế, thoái bộ song khai xà lan nghịch, hoành tả yểm xà đơn trích thủy...

- PV: Để học xà quyền thì phải cần những gì thưa ông?

- ông Trần Việt: Người học xà quyền phải có trình độ võ học căn bản, vững vàng về bộ pháp, thân pháp và thủ pháp. Đồng thời, phải luyện thêm các môn công phu bổ trợ như thủ chỉ pháp (ngón tay), thiết xa chưởng (bàn tay), bích hổ công (lòng bàn tay). Xà quyền thích hợp với những người có thể hình thấp, thể tạng nhỏ bé nhưng có đôi tay dài.

- PV: Xin cảm ơn ông.

ĐÌNH HÙNG (thực hiện)

tổng thư ký